Ana sayfa  /  Tarımsal Otomasyon
Karar destek · Setpoint & reçete

Otomasyonun beyni: doğru hedef

Otomasyon donanım (sensör, vana, kontrolör) ister; ama işi doğru yapan, o donanıma verdiğin hedeftir. Tarova o hedefi hesaplar — sulama aralığını, sera nem setpoint'ini, fan tetikleme sıcaklığını, fertigasyon dozunu — sen de kendi zamanlayıcına/kontrolörüne girersin. Donanım satmayız; kararın zirai olarak doğru olmasını sağlarız.

1 · Ölç

Sensör

Toprak nemi, sıcaklık, bağıl nem, EC/pH… Ortamın gerçek durumunu okur.

2 · Karar

Kontrolör

Ölçümü senin girdiğin hedefle (setpoint) kıyaslar; sınırı geçince çıkışı tetikler. Sık açıp kapamayı önlemek için bir ölü bant (histerezis) bırakılır.

3 · Uygula

Aktüatör

Vana, pompa, fan, ısıtıcı, perde… Kararı fiziksel olarak yapar.

Tarova nerede duruyor?

Bu zincirde en kritik ve en çok hata yapılan yer 2. adımdaki hedef. Yanlış setpoint = yanlış otomasyon: gereksiz su, yanmış bitki, strese giren hayvan. Tarova bu hedefi yayınlanmış zirai standartlara göre hesaplar (FAO-56, VPD, THI) ve sana girilebilir bir reçete verir.

Güvenlik her zaman önce gelir: otomasyonu bir üst/alt sınır alarmı, elle geçersiz kılma ve elektrik/sensör arızasında güvenli konuma geçme ile kur. Aşağıdaki araçlar tahmin yürütmez — ölçümünden ve standarttan hedef üretir.

🌾 Tarlana özel takip mi istiyorsun? Buradaki araçlar konumdan bağımsız, tek seferlik hesaplar. Belirli bir tarlanın fenolojik dönemine bağlı sulama/don/ilaçlama takibini, saha geçmişini ve uydu (NDVI) izlemesini Benim Tarlam'da bir kez tanımlayıp sürekli izleyebilirsin — sulama miktarı orada da aynı FAO-56 su dengesiyle, tarlana özel hesaplanır.

Bugün ne yapmalıyım? — konum özeti

Konumundan güncel havayı çekip bugünün otomasyon kararlarını tek yerde toplar: sulama sinyali, dışarıdaki hayvanlar için ısı stresi ve tarla/ilaçlama koşulu. (Sera içi iklim dış havadan bilinemez — onu aşağıdaki VPD aracına kendi ölçümünle gir.)

Sulama otomasyonu · FAO-56

Ne zaman, ne kadar sula?

Ürünün günlük su tüketiminden (ETc = Kc × ETo) ve toprağının su tutma kapasitesinden sulama aralığını, uygulanacak su derinliğini ve toprak-nem sensörü tetikleme eşiğini hesaplar. Çıktıyı sulama zamanlayıcına ya da nem-tetiklemeli kontrolörüne girebilirsin.

Bilmiyorsan konumdan çek, ya da Hava sayfasından bak. Türkiye yazında tipik 5–8, ilkbahar/sonbahar 2–4 mm/gün.
Ürüne göre önerilen değer otomatik gelir; kendi tarlana göre düzeltebilirsin.
Girersen her sulamanın süresini de hesaplarım.
7 günlük plan için başlangıç noktası.
Not: ETo bölgeye ve güne göre değişir — en doğrusu güncel değeri konumdan çekmek. Kc/p değerleri FAO-56 tablo değerleridir; çeşit, iklim ve toprak yönetimi sonucu kaydırır. 7 günlük plan, hava tahmininin belirsizliğini taşır — her gün tekrar bak. Sahadaki gerçek nem ölçümün ve gözlemin esastır.
Fertigasyon · EC / pH / dozaj

Dozlama, EC ve pH hedefi

İki parça: (1) İnjektör (dozlama pompası) için stok tankı reçetesi — hedef besin ppm'inden gübre miktarını hesaplar; (2) besin çözeltisi için EC ve pH hedef bandı — EC/pH kontrolörünü hangi setpoint'e kurman gerektiğini söyler.

1) İnjektör dozlama hesabı

Sürekli besleme tipik: fide 50–100, yapraklı ~200, meyveli sebze 100–240 ppm N.
Etiketteki ilk sayı (ör. 20-20-20 → %20).

2) EC & pH hedef bandı

Not: ppm ve EC/pH aralıkları genel rehber değerlerdir; kesin besin reçetesi ürüne, çeşide, suyun kendi EC/pH'ına ve büyüme evresine göre değişir. Kendi su analizinle ve gübre üreticisinin EC–ppm çizelgesiyle doğrula. EC toplam tuz/besin gücünün dolaylı ölçüsüdür, tek tek besinleri göstermez.
Sera iklimi · VPD

Buhar basıncı açığı (VPD) ve nem setpoint'i

Sıcaklık ve bağıl nemden VPD'yi hesaplar — bitkinin terleme/su stresi dengesi bu değere bağlıdır, tek başına neme değil. Hedef banda göre havalandırma/nemlendirme/ısıtma için setpoint ve ölü bant üretir.

Not: VPD hedef bantları genel bahçe bitkisi rehberidir; ürüne ve çeşide göre değişir. VPD yaprak sıcaklığıyla daha da hassaslaşır (burada hava sıcaklığı kullanılır). Çok düşük VPD → terleme durur, mantar/hastalık riski; çok yüksek → stoma kapanır, bitki strese girer.
Hayvancılık · Isı stresi (THI)

Isı stresi ve fan/serinletme tetikleme

Barınak sıcaklığı ve neminden sıcaklık-nem indeksini (THI) hesaplar, ısı stresi seviyesini gösterir ve — bu nemde — fanları/serinletmeyi hangi sıcaklıkta çalıştırman gerektiğini (termostat setpoint'i) söyler.

Not: THI eşikleri süt sığırı için verilmiştir (güncel araştırma stresin ~68'de başladığını gösterir). Besi sığırı bir miktar daha toleranslıdır. Kanatlı (tavuk) farklı indeks ve eşikler kullanır — onu ayrıca ele alacağız. Fan tetikleme, hava hızı ve gölgelemeyle birlikte düşünülmeli; bu araç bir başlangıç setpoint'i verir.
Akıllı cihaz entegrasyonu

Tarova'nın hedefini gerçek cihaza bağlamak

Yukarıdaki reçeteleri (setpoint, eşik, tetikleme sıcaklığı) bir sensöre/kontrolöre nasıl aktarırsın? Zincir hep aynı: ölç → karşılaştır → uygula. Marka bağımsız, prensip düzeyinde.

📟

1) Sensör (ölç)

Toprak nemi (kapasitif/TDR), sıcaklık-nem (SHT serisi), su EC/pH probu, ışık. Çıkışı çoğunlukla analog (0–10 V, 4–20 mA) ya da dijital (I²C, 1-Wire) olur.

🧠

2) Kontrolör (karar)

Sulama zamanlayıcısı, sera iklim bilgisayarı, dijital termostat ya da bir PLC / ESP32 / Home Assistant. Buraya Tarova'nın verdiği setpoint ve ölü bandı girersin; ölçüm sınırı geçince çıkışı tetikler.

3) Aktüatör (uygula)

Röle ile vana/pompa/fan/ısıtıcı aç-kapa; oransal (0–10 V) ile kısmi. Güç, motor/valf akımına uygun röle/kontaktörle anahtarlanır.

🔗

Haberleşme

Cihazlar arası: kablolu Modbus RTU/RS-485 ya da kablosuz MQTT (ör. ESP32 → Home Assistant). Bir setpoint'i MQTT konusuna yazıp kontrolöre okutmak yaygın yöntemdir.

🛡️

Güvenlik (şart)

Fail-safe: elektrik/sensör kesilince güvenli konuma geç (ör. sulama kapalı, fan açık). Üst/alt sınır alarmı ve elle geçersiz kılma her kurulumda bulunsun.

🌾

Tarova'nın rolü

Tarova cihaz satmaz, kablo çekmez — sana doğru hedefi verir. Hangi kontrolörü kullanırsan kullan, gireceğin sayı (eşik/setpoint) burada hesaplanır.

Not: Elektrik ve su birlikte iş; şebeke gerilimiyle çalışan aktüatörlerde kaçak akım rölesi (RCD) ve doğru topraklama şarttır. Emin değilsen bir elektrik teknisyeniyle kur. Bu bölüm genel prensip verir, belirli bir ürünün kurulum kılavuzunun yerini tutmaz.
Kaynaklar Sulama (Kc, p, ETo yöntemi): FAO Irrigation & Drainage Paper 56 · toprak su tutma kapasitesi (TAW, tarla kapasitesi/solma noktası): Oklahoma State Üniversitesi Extension. Güncel ETo verisi: Open-Meteo (FAO-56 ET₀).
VPD (doygunluk buhar basıncı / hedef bant): Tetens/FAO-56 denklemi · sera VPD rehberi.
Fertigasyon (dozlama formülü): Virginia Tech Extension · EC/pH ve ppm: Florida IFAS, Missouri Extension.
Isı stresi (THI): NRC (1971) sıcaklık-nem indeksi — formül ve eşikler.
Mantar üretim döngüsü için ayrı araç: Mantar üretim takvimi.